Jy kan ook die Engelse weergawe lees.
’n Kommissaris van Ede is ’n persoon wat deur die wet gemagtig is om ‘n eed en/of verklaring af te neem en sekere dokumente te waarmerk.
Kommissarisse van Ede speel ’n belangrike rol om te verseker dat verklarings wat vir regsdoeleindes gebruik word, in waarheid afgelê word en dat dokumente korrek hanteer word.
Die wetlike raamwerk in Suid-Afrika
Die werk van Kommissarisse van Ede word hoofsaaklik deur die Wet op Kommissarisse van Ede, 1963 (Wet 16 van 1963), en ander toepaslike regulasies gereguleer.
Hierdie wet bepaal wat Kommissarisse van Ede by magte mag doen, wat hul verantwoordelikhede is en hoe hulle aangestel moet word.
Wat doen ’n Kommissaris van Ede?
’n Kommissaris van Ede het verskeie belangrike pligte.
1. Neem ede en verklarings af
’n Kommissaris van Ede neem ede en plegtige verklarings af. Dit beteken dat ’n persoon bevestig dat die inligting in ’n dokument waar en eg is.
Dit gebeur byvoorbeeld wanneer iemand ’n beëdigde verklaring aflê wat vir ’n regsproses gebruik gaan word.
2. Verduidelik die belang van ’n verklaring
Die Kommissaris moet seker maak dat die persoon verstaan wat dit beteken om ’n eed af te lê of ’n verklaring te maak.
Dit sluit in dat die persoon bewus gemaak word van die regsgevolge van ’n valse verklaring.
3. Bevestig identiteit en dokumente
Die Kommissaris moet die identiteit van die persoon wat voor hulle verskyn, nagaan en seker maak dat die nodige dokumente korrek hanteer word.
Dit help om bedrog te voorkom en die betroubaarheid van regsdokumente te beskerm en verseker.
4. Waarmerk dokumente
’n Kommissaris van Ede kan, waar dit toegelaat word, afskrifte van oorspronklike dokumente as ware afskrifte waarmerk.
Dit beteken dat die afskrif met die oorspronklike dokument vergelyk word om te bevestig dat dit ooreenstem.
Gewaarmerkte dokumente word dikwels vir regs- en administratiewe doeleindes benodig.
5. Tree verantwoordelik en onpartydig op
Kommissarisse van Ede moet hul pligte eerlik, professioneel en onpartydig uitvoer. Hulle moet die toepaslike wetgewing en reëls nakom en seker maak dat hul optrede die publiek se vertroue in die regstelsel versterk.
6. Help met regsdokumente
Kommissarisse van Ede help met die voorbereiding en afhandeling van dokumente soos beëdigde verklarings en ander verklarings wat vir regsdoeleindes gebruik word.
Hul werk help om te verseker dat hierdie dokumente korrek hanteer word.
Hoe word jy ’n Kommissaris van Ede?
Om as ’n Kommissaris van Ede aangestel te word, moet jy aan sekere vereistes voldoen voordat jy ’n aansoek indien.
1. Maak seker dat jy kwalifiseer
Volgens die oorspronklike artikel behoort aansoekers:
- Minstens 18 jaar oud te wees.
- Suid-Afrikaanse burgers te wees.
- Binne die betrokke Landdroshof se regsgebied te woon.
- Oor die nodige professionele kwalifikasies of erkenning te beskik.
Toegelate prokureurs, advokate en landdroste word as voorbeelde genoem. Aansoekers se geskiktheid word volgens die toepaslike vereistes beoordeel.
’n Kriminele rekord of ’n geskiedenis van oneerlikheid kan jou aansoek benadeel.
2. Kry die nodige dokumente bymekaar
Voordat jy aansoek doen, moet jy die volgende dokumente voorberei:
Aansoekvorm
Laai die toepaslike vorm van die Departement van Justisie se webtuiste af. Voltooi dit volledig en maak seker dat al die inligting korrek is.
Gewaarmerkte ID-afskrif
Jy moet ’n gewaarmerkte afskrif van jou Suid-Afrikaanse identiteitsdokument indien.
Aanbevelingsbrief vanaf jou werknemer
Die brief moet op jou werkgewer se amptelike briefhoof wees en deur jou bestuurder of toesighouer onderteken word.
Dit moet ook:
- Motiveer waarom jy as ’n Kommissaris van Ede aangestel wil word.
- Aandui hoe die aanstelling jou werk sal ondersteun.
- Verduidelik hoe die publiek of gemeenskap daarby sal baat vind.
- Bevestig dat jou werkgewer jou aansoek ondersteun.
Dit is belangrik om te bewys dat die aanstelling nie net jou eie werk of onderneming sal bevoordeel nie, maar ook ’n breër behoefte in die gemeenskap sal aanspreek.
3. Dien jou aansoek in
Volgens die oorspronklike artikel moet inwoners van Gauteng hul voltooide aansoek, gewaarmerkte ID-afskrif en aanbevelingsbrief persoonlik by hul naaste Landdroshof indien.
Indien jy buite Gauteng woon, kontak jou plaaslike Landdroshof om vas te stel hoe en waar jy jou aansoek moet indien.
4. Wag vir terugvoer
Die Landdroshof kan jou vir ’n kort onderhoud nooi om jou aansoek en geskiktheid te bespreek.
Jou aansoek word daarna vir verdere verwerking en goedkeuring verwys. Die proses kan ’n paar weke of selfs maande duur.
Jy sal moontlik nie gereelde terugvoer ontvang terwyl jou aansoek verwerk word nie. Wag dus vir amptelike kommunikasie oor die uitslag.
5. Lê jou ampseed af, indien nodig
Indien dit vereis word, sal jy ná jou aanstelling ’n ampseed aflê voordat jy jou pligte as Kommissaris van Ede begin uitvoer.
Hiermee bevestig jy jou verbintenis om die wet na te kom en jou verantwoordelikhede getrou uit te voer.
Bly op hoogte van jou verantwoordelikhede
Kommissarisse van Ede moet op hoogte bly van wetgewing, prosedures en die korrekte hantering van dokumente.
Opleiding en werkswinkels kan help om jou kennis uit te brei en seker te maak dat jy jou pligte korrek uitvoer.
Die Gawie le Roux Regsinstituut bied ’n opname van ’n werkswinkel oor Kommissarisse van Ede aan. Die werkswinkel bespreek onder meer die veranderende regsposisie rondom die elektroniese en virtuele waarmerking van dokumente in Suid-Afrika.
Let wel: Die oorspronklike artikel is laas op 28 Mei 2024 bygewerk. Bevestig die jongste vereistes en aansoekprosedures by die Departement van Justisie voordat jy aansoek doen.